Kwaliteitsborger geschorst: zo houdt u regie op uw nieuwbouwwoning

In augustus en september 2026 zijn meerdere kwaliteitsborgers geschorst. Zo’n schorsing klinkt als een probleem tussen een kwaliteitsborger en een instrumentaanbieder, maar raakt direct de opdrachtgever. Een geschorste kwaliteitsborger mag het betreffende instrument tijdelijk niet gebruiken en kan geen verklaring afgeven. Volgens de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) mag zonder geldige kwaliteitsborging niet verder worden gebouwd.

De actuele registerstatus kan veranderen. De belangrijkste les is daarom breder dan deze schorsingsronde: de kwaliteitsborger is niet alleen een verplichte naam in de bouwmelding, maar ook een schakel in uw projectcontinuïteit. Wie pas over die schakel nadenkt als de uitvoering al loopt, ontdekt laat hoe afhankelijk planning en dossier van één partij zijn geworden.

Drie partijen, drie verschillende verantwoordelijkheden

Bij particuliere nieuwbouw worden de rollen van architect, aannemer en kwaliteitsborger nog vaak door elkaar gehaald. Ze werken aan hetzelfde bouwwerk, maar beantwoorden andere vragen.

• De architect bewaakt de samenhang tussen ontwerp, vergunning, technische uitwerking, keuzes en uitvoering.
• De aannemer organiseert en realiseert het werk volgens de overeengekomen stukken.
• De kwaliteitsborger beoordeelt met een toegelaten instrument of het bouwwerk aan de technische bouwregels voldoet.

Bouwbegeleiding door de architect vervangt de wettelijk vereiste kwaliteitsborger dus niet. Andersom neemt de kwaliteitsborger de ontwerp- en projectregie van de architect niet over. Een controle op technische bouwregels beantwoordt bijvoorbeeld niet of een detail architectonisch goed is opgelost, een materiaalkeuze binnen budget blijft of een ontwerpbesluit op tijd is genomen.

Waarom selectie van de kwaliteitsborger onderdeel van projectregie is

Een opdrachtgever kiest vaak op prijs, beschikbaarheid of op de vaste samenwerkingspartner van de aannemer. Dat zijn begrijpelijke criteria, maar ze zeggen weinig over de vraag wat er gebeurt als de partij tijdelijk uitvalt. Voor een beheersbaar project zijn vier andere punten minstens zo belangrijk: actuele bevoegdheid, aansluiting op de planning, toegankelijkheid van het dossier en een uitvoerbaar overdrachtsplan.

Controleer daarom in het openbare TloKB-register of de kwaliteitsborger toestemming heeft om het voor uw project voorgestelde instrument te gebruiken. Doe dat bij de opdracht en opnieuw rond de bouwmelding. Leg ook vast wie deze controle uitvoert en waar de uitkomst in het projectdossier wordt bewaard.

De belangrijkste continuïteitsvraag: kan een ander het dossier begrijpen?

Bij een overname krijgt een nieuwe kwaliteitsborger te maken met werk dat door een andere partij is beoordeeld. Sommige onderdelen zijn dan al ingestort, afgewerkt of dichtgezet. Een foto zonder plaats, datum of relatie met een controlepunt is achteraf nauwelijks bruikbaar. Hetzelfde geldt voor een afwijking waarvan niet is vastgelegd hoe die is hersteld.

Goede regie organiseert daarom niet alleen veel documenten, maar een leesbaar spoor van besluiten en bewijs. Denk aan:

• een actuele risicobeoordeling en een borgingsplan dat aansluit op ontwerp en planning;
• controlepunten vóór fundering, wapening, aansluitingen en andere onderdelen uit het zicht verdwijnen;
• foto’s met datum, locatie, onderdeel en verwijzing naar tekening of detail;
• een register van afwijkingen, besluiten, herstelmaatregelen en hercontroles;
• toegang of een volledige export voor opdrachtgever en projectteam.

De kern is eenvoudig: het dossier mag niet alleen leesbaar zijn voor degene die het heeft opgebouwd. Het moet ook overdraagbaar zijn aan een bevoegde opvolger.

Vijf vragen die vóór de bouw beantwoord moeten zijn

1. Wie is formeel opdrachtgever van de kwaliteitsborger? Leg vast wie contracteert, betaalt, communiceert en wijzigingen doorgeeft.
2. Welk instrument wordt gebruikt? Controleer of de kwaliteitsborger dit instrument volgens het TloKB-register mag toepassen.
3. Wie beheert het dossier? Zorg dat informatie niet uitsluitend in een gesloten omgeving van één partij beschikbaar is.
4. Welke momenten zijn echte stopmomenten? Koppel controles aan de bouwplanning voordat onderdelen niet meer zichtbaar zijn.
5. Wat is het uitvalscenario? Spreek af wie een vervanger zoekt, hoe overdracht plaatsvindt en hoe vertraging en extra kosten worden behandeld.

Brikx heeft deze voorbereiding verder uitgewerkt in zeven afspraken die vóór ondertekening in het bouwcontract helder moeten zijn. Dat is de logische plek voor de contract-, scope- en begrotingskant van dit onderwerp.

Wat doet u als uw kwaliteitsborger nu is geschorst?

Controleer eerst de actuele status in het register en neem contact op met de kwaliteitsborger en de instrumentaanbieder. Breng daarna met architect en aannemer in kaart welke werkzaamheden lopen, welke onderdelen binnenkort uit het zicht verdwijnen en welke bewijsstukken al beschikbaar zijn. Zonder geldige kwaliteitsborging moet het werk stoppen; noodzakelijke werkzaamheden om schade of gevaar te voorkomen vragen afstemming.

Zoek vervolgens een bevoegde vervanger en laat die beoordelen of het bestaande dossier voldoende basis biedt voor overname. De bouw mag volgens de TloKB weer verder nadat de nieuwe kwaliteitsborger is aangesteld en bij de gemeente is gemeld. Hervat dus niet alleen op basis van een mondeling akkoord.

Wie nog in de kavelfase zit, kan dit risico vroeg meenemen. In de gids Kavel kopen van KavelArchitect staat wanneer kwaliteitsborging thuishoort in budget en projectplanning.

Regie betekent dat één uitvallende partij niet alle samenhang meeneemt

Geen projectteam kan iedere schorsing, ziekte of bedrijfsbeëindiging voorkomen. Goede projectregie kan wel voorkomen dat informatie, besluiten en bewijs bij één partij opgesloten raken. Dat vraagt vanaf het ontwerp om duidelijke rollen, controleerbare besluitvorming en een planning waarin kwaliteitsborging geen los spoor is.

Onze rol blijft daarbij helder: wij ontwerpen, coördineren en begeleiden de uitvoering in het belang van de opdrachtgever. De onafhankelijke kwaliteitsborger voert de wettelijk vereiste borging uit. Juist doordat die rollen gescheiden zijn én hun informatie goed op elkaar aansluit, houdt u grip als het project onverwacht moet schakelen.